Neil Gaiman: Why our future depends on libraries, reading and daydreaming

A lecture explaining why using our imaginations, and providing for others to use theirs, is an obligation for all citizens

Source: The Guardian

'We have an obligation to imagine' … Neil Gaiman gives The Reading Agency annual lecture on the future of reading and libraries. Photograph: Robin Mayes

It's important for people to tell you what side they are on and why, and whether they might be biased. A declaration of members' interests, of a sort. So, I am going to be talking to you about reading. I'm going to tell you that libraries are important. I'm going to suggest that reading fiction, that reading for pleasure, is one of the most important things one can do. I'm going to make an impassioned plea for people to understand what libraries and librarians are, and to preserve both of these things.

Εξουσία που «αποδομεί» την κοινωνία

Του Χρήστου Γιανναρά (απ' το ιστολόγιό του)

Το να είσαι Ιταλός, Γάλλος, Βρετανός, Έλληνας ή ό,τι ανάλογο δεν δηλώνει μόνο μια συμβατική, κρατική υπηκοότητα. Δηλώνει ότι «ανήκεις» σε μια συλλογικότητα με μεγαλύτερη ή μικρότερη ώς τώρα διαδρομή στην ανθρώπινη Ιστορία – ανήκεις σε μια γλώσσα, σε μια συνείδηση κοινού παρελθόντος, σε κοινή νοο-τροπία, κοινό θησαύρισμα πείρας που παραδίνεται από γενιά σε γενιά και διαμορφώνει συν-ήθειες, ένα κοινό ήθος, περίπου συλλογικό χαρακτήρα.

Οταν στη μητρική σου γλώσσα (τη γλώσσα που σε πρωτομπόλιασε στην κοινή «λογική»: σε σκέψη και κρίση) η συλλογικότητα σημαίνεται ως «κοινωνία» (δυναμική σχέσεων, συμ-μετοχή και αλληλεξάρτηση στην πραγμάτωση της ζωής), δεν είναι δυνατό να έχεις την ίδια οπτική και την ίδια εκδοχή της πραγματικότητας με συνάνθρωπό σου, καθ’ όλα σεβαστόν και αγαπημένο, που στη μητρική του γλώσσα η συλλογικότητα είναι μόνο «societas», δηλαδή «εταιρισμός επί κοινώ συμφέροντι». Αλλη νοο-τροπία και άλλα αντανακλαστικά σκέψης και πράξης διαμορφώνει το νοηματικό και βιωματικό φορτίο της λέξης «α-λήθεια» και άλλο της λέξης «veritas», διαφορετικό της λέξης «νόμος» και διαφορετικό της λέξης «lex» – το ίδιο και με αναρίθμητα ακόμη ζεύγη λέξεων: «λόγος» και «ratio», «πρόσωπο» και «persona», «δημοκρατία» και «res publica» κ. λπ., κ. λπ.

Gaming and Heroism

Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια περιπέτειας και ρόλων είναι στην ουσία η αφήγηση μιας ιστορίας απλώς με έναν πιο διαδραστικό τρόπο. Ένα καλό ηλεκτρονικό παιχνίδι περιπέτειας είναι περίπου όπως ένα καλό βιβλίο, ή μια πολύ καλή ταινία, κι επομένως έχει κι αυτό τη δύναμη να μιλήσει στην ψυχή σου. Γι' αυτό το λόγο, ήθελα να μοιραστώ μαζί σας το παρακάτω άρθρο στο οποίο η Katherine Owen περιγράφει πώς μια σειρά παιχνιδιών στον υπολογιστή την επηρέασε θετικά στη ζωή της.

Students Should Become Anarchists

Noam Chomsky interviewed by Zeit Campus
Zeit Campus, June 14, 2011

(Translation courtesy of IndyBay, correction to this version courtesy Daniel Whitesell)

 
 

ZEIT Campus: Professor Chomsky, you are not only one of the most quoted scholars of the world. For 45 years, you have been a political activist. When one looks at politics today, one must ask: Can "public intellectuals" like yourself accomplish anything?

Noam Chomsky: How can you ask that question?

ZEIT Campus: There is war in Afghanistan. The world suffers in the consequences of the economic crisis. The social gap grows more and more.

Chomsky: The problem is simple. Most intellectuals are servants of power and counsel governments. They call themselves experts; they have sought prestige for centuries, not only today. However every society has critical intellectuals at its edges. Both types have influence: the servants of power and the dissidents.

ZEIT Campus: We are still skeptical. What have you changed in the past 45 years?

Chomsky: I personally did not change anything. I was part of a movement and this movement accomplished many things. The world today is fundamentally different from the world 45 years ago. The actions for civil rights, human rights, women’s rights and environmental protection, resistance against oppression and violence have substantially influenced the world. I cannot understand how you can argue nothing has changed.

ZEIT Campus: Do you believe the world is better today than 40 or 50 years ago?

Chomsky: Obviously! Walk along the open fields here at the Massachusetts Institute of Technology. Half of the students are women; a third belongs to an ethnic minority. People are dressed more casually and are engaged for all possible things. This place was very different when I came here 50 years ago. Then you saw white men, formally dressed and only interested in their own work. You could see the same development in Germany and all over the world.

ZEIT Campus: But are students more political? Today’s generation is often reproached for being disinterested in the world.

Chomsky: I think that reproach is false. The period of high politization at the universities was very short -- from 1968 to 1970. Before that, students were apolitical. Consider the Vietnam War, one of the greatest crimes since the Second World War. Four or five years went by until some form of visible protest stirred in the US. That quickly ebbed away in the 1970s. The mood was very different before the Iraq war. To my knowledge, the Iraq war was the first war in history where there were demonstrations before it began. My students missed the lectures to demonstrate. That would never have happened 50 years ago. The protests did not prevent the war but limited it. The US was never able to do in Iraq a fraction of what it had done in Vietnam. 

 
ZEIT Campus: Were those protests only a straw fire?

Chomsky: No. The politization today is much greater than in the 1950s. Forms of lasting activism developed that enabled many of our battles to be won. For example, there was a continuous progress in women’s rights. If I had asked my grandmother whether she was oppressed, she wouldn’t have known what I was talking about. My mother said: "I am oppressed but I don’t know what to do!" My daughter would shout to me after such a question: Our world is more human!

ZEIT Campus: Do you believe in historical progress?

Chomsky: Progress is slow but dramatic over long time horizons. Think of the abolition of slavery or the development of freedom of expression. Rights are not simply bestowed. People who joined forces and banded together realized them. Still progress is not a linear development. There are also times of backward steps.

ZEIT Campus: If there are times of progress and times of backward steps, will the world be better in 50 years than today?

Chomsky: What will be in 50 years depends strongly on what the young generation does today. Two great dangers threaten the existence of the world: our relation to the environment and the danger that starts from nuclear weapons. If we do not champion environmental protection more vigorously today, we could be mired in a grave environmental crisis in 50 years, let alone the risks of nuclear weapons. The terrible catastrophe of Fukushima reminds us that the non-military use of nuclear power is fraught with extreme risks. We cannot ignore this under any circumstances!

ZEIT Campus: In 60 years students of today will be as old as you. What must they do to look back on their life with satisfaction?

Chomsky: Naturally they could say they lived contentedly with friends, children and fun. But to really lead a fulfilled and satisfying life, they should recognize problems and contribute to solving them. If they cannot look back at 80 and say "I have accomplished something!," then their life will not have succeeded.

ZEIT Campus: At 82, are you satisfied with what you achieved?

Chomsky: Being satisfied is impossible. My life has too many dimensions, family, profession, politics and several others. In some areas I am satisfied but not in others. The problems of this world are quite great. Inequality in the US is at the level of the 1920s and the economy still has tremendous influence in our society. I cannot be satisfied!

ZEIT Campus: Political engagement like yours is rare among scholars. Are you sometimes furious at the "servants of power" as you say or at professor colleagues who only concentrate on their academic work?

Chomsky: I consider it immoral to be a supporter of a power system. However that does not mean that I am furious at anyone. Scholars per se do not have deeper political insights than other persons and are not morally superior to others. But they are obligated to help politicians seek and find the truth.

ZEIT Campus: That sounds like you are becoming mild in old age.

Chomsky: No. My views and attitudes have not changed in the course of the decades. I still believe what I believed as a teenager.

ZEIT Campus: Is that good -- to still believe what you believed almost 70 years ago?

Chomsky: Yes, when fundamental principles are involved. Obviously I have changed my opinions in many questions -- but my ideals are the same!

ZEIT Campus: You often say you are an anarchist. What do you mean by that?

Chomsky: Anarchists try to identify power structures. They urge those exercising power to justify themselves. This justification does not succeed most of the time. Then anarchists work at unmasking and mastering the structures, whether they involve patriarchal families, a Mafia international system or the private tyrannies of the economy, the corporation.

ZEIT Campus: What was the key experience that made you an anarchist?

Chomsky: There was none. When I was twelve years old, I began to go to secondhand bookshops. Many of them were run by anarchists who came from Spain. Therefore it seemed very natural to me to be an anarchist.

ZEIT Campus: Should all students become anarchists?

Chomsky: Yes. Students should challenge authorities and join a long anarchist tradition.

ZEIT Campus: "Challenge authorities" -- a liberal or a moderate leftist could accept that invitation.

Chomsky: As soon as one identifies, challenges and overcomes illegitimate power, he or she is an anarchist. Most people are anarchists. What they call themselves doesn’t matter to me.

ZEIT Campus: Who or what must challenge today’s student generation?

Chomsky: This world is full of suffering, distress, violence and catastrophes. Students must decide: does something concern you or not? I say: look around, analyze the problems, ask yourself what you can do and set out on the work!

Source: http://www.chomsky.info

Άρση της ανωνυμίας στα ιστολόγια

Μετά από νέα γνωμοδότηση του Αρείου Πάγου, αίρεται η ανωνυμία των χρηστών που αναρτούν υβριστικά μηνύματα σε ιστολόγια ή προβαίνουν σε άλλες παράνομες πράξεις.

Διαβάστε το σχετικό άρθρο του Πιτσιρίκου:  Άρση της επωνυμίας.

Τα μυστήρια του εγκεφάλου

Ο Νόαμ Τσόμσκι και ο Ουμπέρτο Έκο ερευνούν τα αινίγματα του ανθρώπινου νου και τη σχέση του με τις εγκεφαλικές λειτουργίες. Η προβληματική και -ακόμη- αινιγματική σχέση ανάμεσα σε νου και σώμα ή ανάμεσα σε νου και εγκέφαλο ήταν το θέμα που επέλεξε το Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Vita-Salute San Raffaele του Μιλάνο για μια συζήτηση ανάμεσα σε επιστήμονες και φιλοσόφους, που οργανώθηκε με τη συνεργασία της εφημερίδας «La Republica». Μεταξύ άλλων, συμμετείχαν και μίλησαν ο Αμερικανός γλωσσολόγος Νόαμ Τσόμσκι και ο Ιταλός σημειολόγος Ουμπέρτο Έκο.

Nόαμ Tσόμσκι

H σχέση ανάμεσα σε νου και εγκέφαλο ή αν προτιμάτε ανάμεσα σε νου και σώμα ήρθε στο προσκήνιο στις αρχές της επιστημονικής επανάστασης, βρίσκοντας στον Καρτέσιο τον πιο φωτεινό ερμηνευτή της. Σύμφωνα με τον Καρτέσιο, ο κόσμος μπορούσε να περιγραφεί με μηχανιστικούς όρους, ως αλληλεπίδραση σωμάτων και κίνησης.

Αλλά από αυτή τη θεώρηση διέφευγε ένα ουσιαστικό στοιχείο: η ανθρώπινη δημιουργικότητα και ιδιαίτερα η δημιουργικότητα της γλώσσας. Διαφορετικά από τις μηχανές και από τα ζώα, οι ανθρώπινες υπάρξεις μπορούν μόνο να προσκληθούν, να υποκινηθούν να πραγματοποιήσουν μιαν ορισμένη δράση, αλλά δεν μπορούν στην κυριολεξία να εξαναγκαστούν. Σε αυτό το σημείο η μοναδική λογική λύση για εκείνο τον καιρό ήταν να παραδεχθούν ότι υπάρχουν δύο διαφορετικοί τύποι πραγματικότητας: H «res extensa», δηλαδή ο κόσμος και η «res cogitans», που εμείς σήμερα θα αποκαλούσαμε νου.

Ωστόσο, η θεωρία του Καρτέσιου, όπως και πολλές άλλες επιστημονικές θεωρίες, αποκαλύφθηκε εσφαλμένη. Ιδιαίτερα ο Νεύτων έδειξε, όχι δίχως κάποια θλίψη από μέρους του, ότι το σύμπαν δεν μπορεί να γίνεται αντιληπτό ως μια ολικά μηχανική διάταξη. Για να αναφέρουμε τα λόγια ενός ιστορικού της επιστήμης, του Αλεξάντρ Κοϊρέ, ο Νεύτων έδειξε ότι μια καθαρά μηχανιστική φυσική είναι αδύνατη και ότι είναι αναγκαίο να εισάγουμε στο εσωτερικό των φυσικών επιστημών γεγονότα που δεν μπορούμε να εξηγήσουμε. Αυτό το συμπέρασμα φάνηκε σαν ένας παραλογισμός στον ίδιο τον Νεύτωνα, ο οποίος ξόδεψε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του για να βρει μια διέξοδο.

Σήμερα είναι της μόδας να κοροϊδεύουν εκείνους που βλέπουν το φάντασμα της μηχανής, αλλά αυτό δεν είναι σωστό. Ο Nεύτων εξόρκισε τη μηχανή αλλά μας άφησε το φάντασμά της, ένα πρόβλημα ουσιαστικά άλυτο ακόμη και σήμερα. Με την εξάλειψη οποιασδήποτε συνεκτικής έννοιας του υλικού κόσμου, το πρόβλημα νους-σώμα εξαφανίζεται. Αυτό που απομένει είναι ο κόσμος με όλες τις προβληματικές όψεις του: μηχανικές, ηλεκτρομαγνητικές, χημικές και άλλου τύπου. Εμείς μπορούμε μόνο να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε αυτά τα φαινόμενα και να επιδιώξουμε να ενοποιήσουμε τις διάφορες θεωρίες που τα περιγράφουν, αλλά τίποτα περισσότερο.

Τα φαινόμενα του νου είναι ολότελα όμοια. Ο Τζον Λοκ υπεδείκνυε ότι, αν οι δυνάμεις της έλξης δεν μπορούν να ιδωθούν με όρους καθαρής κίνησης, η σκέψη μπορεί να προστεθεί στην ύλη. Στα τέλη του 18ου αιώνα, αυτή η υπόδειξη αναδιατυπώθηκε από τον Tζόζεφ Πρίσλεϊ ως ένα είδος ταυτολογίας. Οι ιδιότητες του νου είναι, σύμφωνα με τον ονομαστό χημικό, το αποτέλεσμα, η ανάδυση της οργανικής δομής του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος γενικά. Ο Πρίσλεϊ δεν έχει φυσικά ιδέα για το πώς αυτές οι ιδιότητες μπόρεσαν να εμφανιστούν. Αλλά λέει ότι οι ιδιότητες του νου πρέπει να θεωρηθούν αξιωματικά με βάση πειραματικές αποδείξεις, όπως οι δυνάμεις της έλξης, η χημική συγγένεια και ο μαγνητισμός.

Το πρόβλημα του πώς αναδύονται αυτές οι ιδιότητες παραμένει μέχρι τώρα σε μεγάλο βαθμό άλυτο παρά τις προόδους των νευροεπιστημών. Αυτό δεν προξενεί έκπληξη, αν σκεφτούμε τη χημεία. H χημεία ενοποιήθηκε με τη φυσική στην πρόσφατη εποχή και δεν επρόκειτο για μιαν αληθινή συγχώνευση αλλά για μια ριζική αναθεώρηση της φυσικής, που επέτρεψε να αφήσουν ουσιαστικά άθικτη τη χημεία. Τώρα η μελέτη της γλώσσας και άλλων ανώτερων ικανοτήτων προχωράει λίγο ως πολύ όπως η χημεία στο παρελθόν. Προσπαθούν ως επί το πλείστον να κατανοήσουν τα φαινόμενα, ενώ η δυνητική ενοποίηση παραμένει ένα γεγονός μη αποφασιστικό.

Είναι σημαντικό να θυμίσουμε το ότι ερωτήματα που ενέπνευσαν τη σύγχρονη επιστημονική έρευνα, όπως εκείνα που αφορούν το θέμα της βούλησης ή της ικανότητας επιλογής -θέματα που βρίσκονται στη ρίζα του προβλήματος νους-σώμα- δεν βρίσκονται καν στην ημερήσια διάταξη.

Το μυστήριο παραμένει ακριβώς όπως στους καιρούς του Nεύτωνα. Σε όλα τα πεδία, στην καθημερινή χρήση της γλώσσας, στη γραμματική όλων των ημερών, η οποία θεωρείται από τις απαρχές της επιστημονικής έρευνας ως η πιο σημαντική ερμηνεία αυτού του μυστηρίου, παραμένει μέχρι τώρα μυστήριο. H εργασία που απομένει να κάνουμε για να κατανοήσουμε τις νοητικές πλευρές της ανθρώπινης γλώσσας είναι μεγάλη.

Ουμπέρτο Έκο

H φιλοσοφία μελετούσε πάντοτε το νου. Ο Πλάτωνας, με τη θεωρία των ιδεών, με αυτό το ζήτημα ασχολήθηκε, όπως και ο Aριστοτέλης, όταν προσπαθούσε να εξηγήσει το πώς γνωρίζουμε τα πράγματα.

H φιλοσοφία όμως δεν μελέτησε ποτέ τον εγκέφαλο. Kαι αυτό για ένα πολύ απλό λόγο. Για πολύ καιρό πίστευαν πράγματι ότι η σκέψη κατοικούσε στο συκώτι, στην καρδιά ή σε κάποιο άλλο μέρος του σώματος.

H πρώτη αναπαράσταση περιοχών του εγκεφάλου έγινε το 16ο αιώνα ή ακόμη πιο αργά, ας πούμε στη θετικιστική ή στην προ-θετικιστική εποχή, όταν ο φρενολόγος Φραντς Γιόζεφ Γκαλ μελετούσε τους όγκους του εγκεφάλου και ο Xέγκελ ερεθιζόταν με αυτό το είδος μελετών.

Στις αρχές του αιώνα μας η φιλοσοφία υποβλήθηκε σε ένα είδος αυθαίρετης απαγόρευσης: ο νους δεν πρέπει να είναι αντικείμενο μελέτης -λένε- γιατί είναι κάτι που δεν το βλέπουμε και επομένως είναι όμοιος με την ψυχή. Ούτε και ο εγκέφαλος πρέπει να γίνεται αντικείμενο μελέτης από τους φιλοσόφους, γιατί είναι κάτι στο οποίο μπορούμε ενδεχομένως να παρέμβουμε με νυστέρια και επομένως πρέπει να αφεθεί στους γιατρούς. Έτσι, μεγάλο μέρος της φιλοσοφίας του αιώνα μας, ιδίως η αναλυτική φιλοσοφία, δεν ασχολήθηκε πλέον με τους λόγους π.χ. για τους οποίους αναγνωρίζουμε ένα σκυλί ως σκυλί και το αποκαλούμε «σκυλί».

H φιλοσοφία δεν έθετε πλέον το πρόβλημα που ταλαιπωρούσε τον Λοκ (γιατί αναγνωρίζουμε ένα σκυλί ως σκυλί και το ονομάζουμε «σκυλί»), καθώς ασχολούνταν με τις λειτουργίες αλήθειας των φράσεών μας αλλά όχι με το γιατί εμείς γνωρίζουμε τα πράγματα.

Ωστόσο, το να εργαζόμαστε πάνω στη γλώσσα, όπως στην πραγματικότητα το έκανε η φιλοσοφία του αιώνα μας, σε τέτοιο βαθμό ώστε έγινε λόγος για μια «linguistic turn», για μια γλωσσική στροφή της φιλοσοφίας, παρήγαγε ενδιαφέροντα αποτελέσματα και για την έρευνα του νου, ακόμη και για το σώμα ή τουλάχιστον για τον εγκέφαλο.

Γιατί πρέπει να παραδεχθούμε ότι η σχέση ανάμεσα στον εγκέφαλο και στο νου είναι -ακόμη και για όποιον υποστηρίζει ότι ο νους δεν υπάρχει και ότι υπάρχει μόνον ο εγκέφαλος- πολύ σοβαρό επιστημονικό ζήτημα.

Εμείς μπορούμε να εργαστούμε πάνω στον εγκέφαλο, γιατί διαθέτουμε νου. Eίναι η ίδια σχέση που υπάρχει ανάμεσα στα πόδια και στο βάδισμα. Τα πόδια είναι ένα όργανο του οποίου η λειτουργία είναι το βάδισμα και έχουμε πολλούς να λένε ότι το βάδισμα δεν υπάρχει και υπάρχουν μόνο τα πόδια. Το βάδισμα αντίθετα υπάρχει. Οι άνθρωποι βαδίζουν. Αν αρχίσουμε να σκεφτόμαστε τη σχέση εγκέφαλος-νους με αυτούς τους όρους, θα ανακτήσουμε την οπτική ενός προσώπου το οποίο ξεχνούν ή το διαβάζουν στα απόκρυφα κείμενα ιερείς και καρδινάλιοι. Αυτό το πρόσωπο ονομάζεται Άγιος Θωμάς ο Ακινάτης. Ο Θωμάς λέει κάτι το επαναστατικό, που δεν αναφέρεται σχεδόν ποτέ. Το πρόβλημα της γνώσης είναι να βρούμε την ουσία των πραγμάτων, την ουσία του αλόγου, του σκυλιού, του ανθρώπου. H ουσία βρίσκεται στον ορισμό. Ο ορισμός του ανθρώπου είναι: «ζώο λογικό, θνητό». Τι είναι επομένως ο ορισμός; Είναι: γένος συν ειδοποιός διαφορά. H ειδοποιός διαφορά είναι η ιδιότητα που κατέχει μόνον εκείνο το καθορισμένο είδος, η ειδοποιός διαφορά του ανθρώπου είναι η λογικότητα, δηλαδή η ψυχή.

Ο Άγιος Θωμάς οφείλει λοιπόν να αναρωτηθεί: πού είναι η λογικότητα; Πώς τη βλέπουμε; Με ποιο μικροσκόπιο -αν διαθέτουμε το μικροσκόπιο- μπορούμε να την εξερευνήσουμε;

Ωστόσο, τη λογικότητα δεν τη βλέπουμε ποτέ. Συνάγουμε την ύπαρξή της από τη λογική συμπεριφορά, από το γεγονός ότι ο άνθρωπος δρα και μιλά με τρόπο λογικό. Ο μοναδικός τρόπος που έχουμε για να παρατηρήσουμε το νου είναι να αναλύσουμε τη γλώσσα. Να γιατί η γλωσσική στροφή έχει με μια ορισμένη έννοια υποχρεώσει τη φιλοσοφία να ασχοληθεί με τη λειτουργία του νου, σχεδόν χωρίς να το αντιληφθούν αυτό οι φιλόσοφοι.

Mέχρι τη στιγμή που ένας από τους πιο μεγάλους γλωσσολόγους του αιώνα μας, ο Pόμαν Γιάκομπσον, δάσκαλος του Tσόμσκι, έγραψε ένα θεμελιώδες δοκίμιο στο οποίο θεωρεί ότι υπάρχουν δυο τύποι γλώσσας και δυο τύποι αφασίας. Ο Γιάκομπσον εκκινεί από μια γλωσσική υπόθεση: εμείς, για να μιλήσουμε -επομένως για να εκδηλώσουμε τη λογικότητά μας, την ειδοποιό μας διαφορά- εργαζόμαστε από τη μια μεριά στον άξονα της επιλογής και από την άλλη στον άξονα του συνδυασμού. Σε ό,τι αφορά την επιλογή, έχουμε ένα ρεπερτόριο λέξεων από τις οποίες επιλέγουμε, μπορούμε για παράδειγμα να πούμε «το μικρόφωνο είναι πάνω στο τραπέζι» ή με μιαν άλλη επιλογή «ο ενισχυτής ήχου είναι τοποθετημένος πάνω στην έδρα». Είναι σαν να παίρνουμε από ένα ράφι τη μια ή την άλλη λέξη και έπειτα να τις συνδυάζουμε -να ο άξονας του συνδυασμού- με ένα ορισμένο τρόπο.

Χάρη στους δυο άξονες της γλώσσας, μπορούμε να δημιουργήσουμε τις ρητορικές μορφές. H μεταφορά είναι μια αντικατάσταση στον άξονα της επιλογής: στη θέση της λέξης «μουσικός» λέω «ο κύκνος». H μετωνυμία εργάζεται αντίθετα στον άξονα του συνδυασμού: το κρασί βρίσκεται συνήθως στο ποτήριο και επομένως λέω στο φίλο μου «πάμε να πιούμε ένα ποτήρι» και όλοι καταλαβαίνουν ότι δεν θέλουμε να καταπιούμε ένα αντικείμενο, αλλά χρησιμοποιούμε το περιέχον για να εννοήσουμε το περιεχόμενο.

Ο Γιάκομπσον είχε αντιληφθεί ότι στο παιχνίδι της μεταφοράς και της μετωνυμίας αντιστοιχούν δυο μορφές αφασίας: υπάρχει η αφασία στον άξονα της επιλογής, όπου κάποιος δηλώνει ότι ο τάδε είναι εργένης, αλλά έπειτα δεν ξέρει να πει ότι «εργένης» σημαίνει «άγαμος» ή αποκαλεί «τέτοιο» ένα πρόσωπο ή ένα αντικείμενο του οποίου δεν θυμάται το όνομα. H αφασία στον άξονα του συνδυασμού είναι αντίθετα εκείνη που οδηγεί να μην παράγουμε πλήρεις φράσεις ή στον αγραμματισμό.

Όπως βλέπουμε, μέσα από τη γλωσσική συμπεριφορά η γλωσσολογία ανακαλύπτει εγκεφαλικά φαινόμενα. Σε ένα ορισμένο σημείο οι επιστήμες της γλώσσας και οι επιστήμες της γνώσης (που με τη σειρά τους είναι επιστήμες του νου, αν τις καλλιεργούν οι ψυχολόγοι, ή επιστήμες του εγκεφάλου, αν τις καλλιεργούν οι νευροφυσιολόγοι) συναντιούνται.

Μου συνέβη κάποτε κάτι το εντυπωσιακό. Συνηθίζω να γυρνάω στα ράφια των αμερικανικών βιβλιοπωλείων, γιατί από την κατανομή των βιβλίων καταλαβαίνω προς τα πού οδηγείται η αμερικανική κουλτούρα. Υπήρξε μια περίοδος στην οποία στα ίδια ράφια έβρισκα τον Μαρξ και τον Φρόιντ (σαν να λέμε: το ίδιο πράγμα, ευρωπαϊκό πράγμα) και μαζί τα κείμενα γλωσσολογίας και σημειωτικής.

Έπειτα υπήρξε μια περίοδος στην οποία οι μελέτες σημειωματικής συνυπήρχαν με τις «ομοφυλοφιλικές και λεσβιακές μελέτες» (σαν να λέμε: ακραία πράγματα). Πρόσφατα στο βιβλιοπωλείο των Μπαρνς και Νομπλ είδα τη σημειωματική μαζί με τον Αντόρνο. Αποτελεί εξαίρεση ένας χώρος του Χάρβαρντ στον οποίο βρήκα μελέτες ψυχολογίας, γλωσσολογίας, σημειωματικής, τεχνητής νόησης, όλες κάτω από την ενιαία ετικέτα: «επιστήμες της γνώσης». Αυτή η συνένωση κάτω από την κοινή θεματική της γνώσης μας επαναφέρει, αν θέλετε, στις απαρχές της φιλοσοφίας από τον Αριστοτέλη ως τον Καντ. Ένα ενδιαφέρον φαινόμενο, όπου άνθρωποι της επιστήμης συναντιούνται με γλωσσολόγους και με φιλοσόφους.

Αν υπάρχουν ένας εγκέφαλος και ένας νους, χρειάζεται σε αυτό το σημείο να θυμηθούμε τις απειλές που στρέφονται εναντίον τους. Δεν μπορώ να μιλήσω για τις απειλές εις βάρος του εγκεφάλου, τόσο εξαιτίας επαγγελματικής αναρμοδιότητας όσο και γιατί βρίσκομαι κάτω από την επίδραση των «λαθών» που μας επαναλαμβάνει σχετικά ο τύπος. Ας πάρουμε για παράδειγμα την κλωνοποίηση. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης μας κάνουν να πιστεύουμε ότι με ένα κύτταρο του Χίτλερ παράγονται δέκα χιλιάδες Χίτλερ. Αλλά αυτό δεν είναι αληθινό. Το πολύ να γίνει ένα παιδί με το ίδιο γενετικό πρόγραμμα του Χίτλερ, που θα μπορούσε να καταλήξει σε μια οικογένεια Εβραίων και να βγει ολότελα διαφορετικό από το δικτάτορα ή έστω με την κλίση του για τη ζωγραφική. Από τη μεριά της η προβατίνα η Ντόλι ήδη πεθαίνει και το πρόβλημα ενός σύμπαντος κλωνοποιημένων ανθρώπων μου φαίνεται μακρινό.

Tο ίδιο και με την εικονική πραγματικότητα. Μας έκαναν να πιστέψουμε ότι θα μπορούσαμε να πάμε στο δάσος, να κυνηγήσουμε το λιοντάρι, να κάνουμε έρωτα με την Mέριλιν Mονρόε, αλλά στην πραγματικότητα τα σχετικά cd-rom είναι σκέτη απογοήτευση. Επομένως, με τις απειλές εις βάρος του εγκεφάλου δεν ασχολούμαι. Οι απειλές σε βάρος του νου αντίθετα είναι πολύ παλιές, γιατί φιλόσοφοι και εκπαιδευτές είχαν πάντοτε επίγνωση του γεγονότος ότι μπορούμε να επηρεαστούμε από μια λαθεμένη εκπαίδευση, δηλαδή από μιαν εκπαίδευση που πάσχει από έλλειψη πληροφόρησης. Σήμερα, με το ηλεκτρονικό δίκτυο και την πληροφορική, βρισκόμαστε μπροστά σε μιαν απειλή που προέρχεται από υπερβολική πληροφόρηση. Έλλειψη και υπερβολή πληροφόρησης είναι οι δυο επιθέσεις ενάντια στο νου που αντιμετωπίζουμε σήμερα. H εξουδετέρωσή τους είναι η μάχη που θα δοθεί στην προσεχή χιλιετία.

Πηγή: Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 18 Ιουλίου 1999  

Οι 5 πιο απαραίτητες γλώσσες παγκοσμίως

Η πρώτη είναι το χαμόγελο...

Η δεύτερη είναι τα δάκρυα...

Η τρίτη είναι το άγγιγμα...

Η τέταρτη είναι η προσευχή...

Η πέμπτη είναι η αγάπη...

Με αυτές τις πέντε γλώσσες γυρίζεις όλη τη γη και όλος ο κόσμος είναι δικός σου. Όλους τους αγαπάς το ίδιο. Ασχέτως θρησκείας και έθνους...

Google leaps language barrier with translator phone

by Chris Gourlay

GOOGLE is developing software for the first phone capable of translating foreign languages almost instantly — like the Babel Fish in The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy.

By building on existing technologies in voice recognition and automatic translation, Google hopes to have a basic system ready within a couple of years. If it works, it could eventually transform communication among speakers of the world’s 6,000-plus languages.

The company has already created an automatic system for translating text on computers, which is being honed by scanning millions of multi-lingual websites and documents. So far it covers 52 languages, adding Haitian Creole last week.

Google also has a voice recognition system that enables phone users to conduct web searches by speaking commands into their phones rather than typing them in.

Now it is working on combining the two technologies to produce software capable of understanding a caller’s voice and translating it into a synthetic equivalent in a foreign language. Like a professional human interpreter, the phone would analyse “packages” of speech, listening to the speaker until it understands the full meaning of words and phrases, before attempting translation.

“We think speech-to-speech translation should be possible and work reasonably well in a few years’ time,” said Franz Och, Google’s head of translation services.

“Clearly, for it to work smoothly, you need a combination of high-accuracy machine translation and high-accuracy voice recognition, and that’s what we’re working on.

“If you look at the progress in machine translation and corresponding advances in voice recognition, there has been huge progress recently.”

Although automatic text translators are now reasonably effective, voice recognition has proved more challenging.

“Everyone has a different voice, accent and pitch,” said Och. “But recognition should be effective with mobile phones because by nature they are personal to you. The phone should get a feel for your voice from past voice search queries, for example.”

The translation software is likely to become more accurate the more it is used. And while some translation systems use crude rules based on the grammar of languages, Google is exploiting its vast database of websites and translated documents to improve the accuracy of its system.

“The more data we input, the better the quality,” said Och. There is no shortage of help. “There are a lot of language enthusiasts out there,” he said.

However, some experts believe the hurdles to live translation remain high. David Crystal, honorary professor of linguistics at Bangor University, said: “The problem with speech recognition is the variability in accents. No system at the moment can handle that properly.

“Maybe Google will be able to get there faster than everyone else, but I think it’s unlikely we’ll have a speech device in the next few years that could handle high-speed Glaswegian slang.

“The future, though, looks very interesting. If you have a Babel Fish, the need to learn foreign languages is removed.”

In the Hitchhiker’s Guide to the Galaxy, the small, yellow Babel Fish was capable of translating any language when placed in the ear. It sparked a bloody war because everyone became able to understand what other people were saying.

Source: The Sunday Times

N. Chomsky: Η αντίδρασή μου στο θάνατο του Οσάμα

Ο γνωστός Αμερικάνος διανοητής Noam Chomsky μιλά για τη δολοφονία του Oσάμα μπιν Λάντεν, τονίζοντας εξαρχής, σε άρθρο του στο περιοδικό «Guernica», ότι πρόκειται για παραβίαση των κανόνων διεθνούς δικαίου. Βάζει, επίσης, τους αναγνώστες να αναρωτηθούν τι θα συνέβαινε αν Ιρακινοί κομάντος σκότωναν τον George W. Bush, τη δράση του οποίου συγκρίνει με τα πολεμικά εγκλήματα των Ναζί.

Είναι κάτι παραπάνω από σαφές ότι η επιχείρηση ήταν μια σχεδιασμένη δολοφονία, που παραβίασε πολλαπλώς στοιχειώδεις κανόνες διεθνούς δικαίου. Απ’ ο,τι φαίνεται, δεν υπήρξε καμία προσπάθεια να συλλάβουν το άοπλο θύμα, πράγμα που προφανώς θα μπορούσε να είχε γίνει από 80 κομάντος οι οποίοι ουσιαστικά δεν αντιμετώπισαν κάποια άμυνα – με εξαίρεση τους ισχυρισμούς ότι η σύζυγός του τους εναντιώθηκε. Σε κοινωνίες που πρεσβεύουν κάποιο σεβασμό στο νόμο, οι ύποπτοι συλλαμβάνονται ώστε να προσαχθούν σε δίκαιη δίκη. Τονίζω το «ύποπτοι». Τον Απρίλιο του 2002, ο επικεφαλής του FBI Robert Mueller πληροφόρησε τον Τύπο πως μετά από την πιο ενδελεχή έρευνα στην ιστορία, το FBI δεν μπορούσε να ισχυριστεί κάτι παραπάνω από το ότι πίστευε πως η 11η Σεπτεμβρίου σχεδιάστηκε στο Αφγανιστάν, αν και προετοιμάστηκε και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Γερμανία. Αυτό που απλώς πίστευαν τον Απρίλιο του 2002, προφανώς δεν γνώριζαν 8 μήνες νωρίτερα, όταν η Ουάσιγκτον απέρριψε δειλά τις προσφορές των Ταλιμπάν (δεν ξέρουμε πόσο σοβαρές ήταν αυτές, διότι απορρίφθηκαν αμέσως) να εκδώσουν τον Μπιν Λάντεν αν υπήρχαν αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία, όπως μάθαμε πρόσφατα, η Ουάσιγκτον δεν είχε. Επομένως, ο Ομπάμα, απλώς έλεγε ψέματα όταν δήλωσε στον Λευκό Οίκο ότι «μάθαμε γρήγορα ότι οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκαν από την Αλ Κάιντα».

Κανένα σοβαρό στοιχείο δεν έχει προκύψει από τότε. Γίνεται πολύς λόγος για την «εξομολόγηση» του Μπιν Λάντεν, η οποία όμως είναι σαν εγώ να «εξομολογούμουν» ότι κέρδισα τον μαραθώνιο της Βοστώνης. Ο Μπιν Λάντεν περηφανευόταν για μια πράξη που θεωρούσε μεγάλο επίτευγμα.

Επίσης συζητείται πολύ στα μέσα ενημέρωσης η οργή της Ουάσινγκτον επειδή το Πακιστάν δεν παρέδωσε τον Μπιν Λάντεν, αν και σίγουρα μέλη του στρατού και των δυνάμεων ασφάλειας είχαν γνώση της παρουσίας του στο Abbottabad. Λιγότερα έχουν ειπωθεί για την οργή του Πακιστάν, στους οποίου την επικράτεια εισέβαλαν οι ΗΠΑ για να διενεργήσουν μια πολιτική δολοφονία. Το αντιαμερικανικό αίσθημα είναι ήδη σε πολύ υψηλά επίπεδα στο Πακιστάν και αυτά τα γεγονότα είναι πιθανόν να το οξύνουν. Η απόφαση να πετάξουν το πτώμα στη θάλασσα προκαλεί ήδη, όπως θα αναμενόταν, θυμό και παράλληλα δυσπιστία σε μεγάλο μέρος του μουσουλμανικού κόσμου.

Θα μπορούσαμε να αναρωτηθούμε πως θα αντιδρούσαμε (οι Αμερικανοί), αν Ιρακινοί κομάντος αποβιβάζονταν στην οικεία του George W. Bush, τον δολοφονούσαν και έριχναν το πτώμα του στον Ατλαντικό. Αναμφίβολα, τα εγκλήματά του υπερβαίνουν κατά πολύ αυτά του Μπιν Λάντεν και δεν είναι «ύποπτος» αλλά ο «εντολέας» που έδωσε τις διαταγές για τη διάπραξη του «υπέρτατου διεθνούς εγκλήματος που διαφέρει από τα άλλα εγκλήματα πολέμου μόνον στο ότι περιλαμβάνει μέσα του συσσωρευμένο κακό στο σύνολό του» (λεγόμενα του δικαστηρίου της Νυρεμβέργης), για το οποίο κρεμάστηκαν οι Ναζί: εκατοντάδες χιλιάδες θάνατοι, εκατομμύρια των προσφύγων, καταστροφή μεγάλου μέρους της χώρας, θρησκευτική διαμάχη που έχει εξαπλωθεί στην υπόλοιπη περιοχή.

Θα μπορούσαμε να πούμε περισσότεραγια τον (Κουβανό βομβιστή Orlando) Bosh, που πέθανε πρόσφατα εν ειρήνη στη Φλόριντα -όπως να αναφέρουμε το «δόγμα Bush», σύμφωνα με το οποίο οι κοινωνίες που φιλοξενούν τρομοκράτες είναι το ίδιο ένοχες με τους ίδιους τους τρομοκράτες και πρέπει να αντιμετωπίζονται ανάλογα. Κανείς δεν φάνηκε να παρατηρεί ότι έτσι ο Bush ουσιαστικά έκανε έκκληση για εισβολή και καταστροφή των ΗΠΑ αλλά και για δολοφονία του εγκληματικού προέδρου τους.

Τα ίδια και με την ονομασία «Επιχείρηση Geronimo». Η αυτοκρατορική νοοτροπία είναι τόσο βαθιά ριζωμένη σε όλη τη δυτική κοινωνία, που κανείς δεν μπορεί να αντιληφθεί ότι δοξάζουν τον Μπιν Λάντεν με το να τον ταυτίζουν με μια γενναία αντίσταση εναντίον των γενοκτόνων εισβολέων. Είναι σα να ονομάζουμε τα φονικά μας όπλα από τα θύματα των εγκλημάτων μας: Apache, Tomahawk…Είναι σα να ονομάζει η Luftwaffe τα μαχητικά της αεροσκάφη «Εβραίος» και «Τσιγγάνος».

Πολύ περισσότερα μπορούν να ειπωθούν, αλλά ακόμα και τα πιο προφανή και στοιχειώδη γεγονότα, μας δίνουν πολύ τροφή για σκέψη.

Πηγή: http://tvxs.gr

Η δυστυχία να είσαι μαθητής...

Θέλετε να μελετήσετε τον σύγχρονο πολιτισμό μιας χώρας, για παράδειγμα της Ελλάδας; Τότε, σας προτείνω ανεπιφύλακτα να ξεκινήσετε τη μελέτη σας πρώτα από το εκπαιδευτικό της σύστημα. Εκεί, θα δείτε πώς αυτή η χώρα συμπεριφέρεται προς τα παιδιά της και θα ανακαλύψετε τι είδους αυριανούς πολίτες δημιουργεί (σκόπιμα ή μη). Πρόσφατα, παρακολούθησα στο YouTube μία -όχι και τόσο παλιά- εκπομπή της «Έρευνας» του Παύλου Τσίμα, με τίτλο Η δυστυχία να είσαι μαθητής... Στην εκπομπή συγκρίνεται το εκπαιδευτικό σύστημα της Ελλάδας με αυτό της Φιλανδίας. Από τη μία είναι ο Γιαν, μαθητής της δευτέρας λυκείου, σε ένα δημόσιο λύκειο στο Ελσίνκι. Από την άλλη η Βανέσα, μαθήτρια της τρίτης λυκείου, στο δημόσιο λύκειο του Χολαργού. Συνομιλούν στο Skype και η Βανέσα, έκπληκτη, ανακαλύπτει ότι ο συνομήλικος της έχει πολύ ελεύθερο χρόνο, ελάχιστη πίεση, κανένα άγχος για τη μαθητική του ζωή και για την εισαγωγή του στο πανεπιστήμιο κι ότι το σχολείο του έχει μέχρι και μικρό στούντιο τηλεόρασης για να κάνουν το μάθημα δημοσιογραφίας! Κι όμως, αυτός ο «χαλαρός» νέος, που πιέζεται ελάχιστα από το σχολείο και βασανίζεται σπάνια από το βραχνά των εξετάσεων, φοιτά σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που έρχεται σταθερά πρώτο στον κόσμο με βάση τις αξιολογήσεις του ΟΟΣΑ, ενώ εκείνη, που βασανίζεται δέκα και δώδεκα ώρες την ημέρα στο σχολείο και στο φροντιστήριο, και την πνίγει το άγχος, φοιτά σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που είχε αξιολογηθεί στην 25η θέση το 2000 κι έχει ήδη πέσει στην 28η από τις 30 υπό εξέταση χώρες του ΟΟΣΑ το 2006!

Δ.